Üniversite Laboratuvarında Kaçak Enerji  İddiası:

Çip Tasarımı, Yüksek Performanslı Bilgisayarlar ve Blockchain Sistemi İnceleme Altında

İSTANBUL — İstanbul'da bir vakıf üniversitesinin teknoloji laboratuvarında yürütüldüğü ileri sürülen faaliyetler, üniversitenin kullandığı enerji altyapısının amacı dışında kullanıldığı iddiaları üzerine soruşturma konusu oldu.

Soruşturma dosyasına göre inceleme, ilk aşamada üniversite kampüsündeki bazı elektrik hatlarının kullanımına ilişkin teknik tutarsızlıklar üzerine başlatıldı. Ancak yapılan varsayımsal incelemede, söz konusu enerji hatlarına bağlı yüksek kapasiteli bilgisayar sistemlerinin yalnızca akademik araştırma amacıyla değil, çip tasarımı, hesaplama ve blockchain tabanlı veri doğrulama faaliyetlerinde de kullanıldığı iddiası ortaya atıldı.

Soruşturmanın kapsamının genişlemesine neden olan temel iddia ise üniversitenin belirli araştırma altyapısına tahsis edilen enerji kapasitesinin, resmi proje kapsamı dışında kalan hesaplama faaliyetlerinde kullanılmış olabileceği yönünde.

İnceleme elektrik sayacındaki farklılıkla başladı

İddiaya göre üniversitenin teknoloji laboratuvarlarından birinin elektrik tüketiminde dikkat çekici artış meydana geldi.

Laboratuvarın normal akademik kullanımında beklenen elektrik tüketiminin üzerinde bir tüketim tespit edilmesi üzerine teknik ekip tarafından geçmiş dönem tüketim kayıtlarının karşılaştırıldığı ileri sürüldü.

İncelemede özellikle gece saatlerinde ve akademik çalışma saatleri dışında da yüksek miktarda elektrik tüketildiği iddiası dosyaya girdi. Teknik incelemenin ardından laboratuvarda bulunan bilgisayar kümeleri, grafik işlemci sistemleri, özel hesaplama sunucuları ve soğutma altyapısının tüketim değerlerinin ayrı ayrı incelendiği öne sürüldü.

“Akademik araştırma” ile “ticari hesaplama” arasındaki sınır araştırılıyor

Soruşturmanın önemli başlıklarından biri, söz konusu bilgisayar altyapısının hangi amaçla kullanıldığı oldu.

Kurgusal iddiaya göre laboratuvarda bulunan yüksek performanslı hesaplama sistemleri, üniversitenin resmi araştırma projelerinde kullanılan sistemlerle aynı altyapıya bağlandı.

Çip tasarımı iddiası soruşturmanın yönünü değiştirdi

Dosyadaki en dikkat çekici iddialardan biri, laboratuvar bilgisayarlarının çip geliştirme çalışmalarında kullanıldığı yönünde.

Burada söz konusu faaliyet doğrudan fiziksel anlamda bir yarı iletken fabrikası kurulması şeklinde değil; bilgisayar ortamında çip mimarilerinin tasarlanması, simülasyonu, optimizasyonu ve prototip üretime hazırlık süreçleri şeklinde kurgulanıyor.

İddiaya göre araştırmacılar tarafından geliştirilen bazı devre tasarımları, yüksek performanslı bilgisayarlar üzerinde uzun süreli simülasyonlardan geçirildi.

Bu işlemlerin özellikle yüksek işlem gücü gerektirmesi nedeniyle sistemlerin günün büyük bölümünde çalıştırıldığı ileri sürüldü.

Soruşturma dosyasına göre bu faaliyetlerin üniversitenin onaylanmış araştırma projesinin kapsamını aşıp aşmadığı araştırılıyor.

Dört akademisyenin bilgisayar hesapları inceleniyor

Dosyada yaklaşık dört akademisyenin söz konusu laboratuvar altyapısıyla bağlantısının bulunduğu ileri sürülüyor. Akademisyenlerden Doç. Dr. Güven Ç*** Dr. Sefa K*** ve Araştırma Görevlisi Melike S*** hakkında yetkilerin kötüye kullanımı sebebiyle göz altı kararı verilmiş iken aynı zamanda bu kişilerin bilgisayar sistemlerine erişim yetkileri, laboratuvar sunucularındaki kullanıcı hesapları, proje dosyaları, sistem giriş kayıtları ve görev tanımları üzerinde inceleme yapıldığı öne sürülüyor.

Kamu zararı hesabı nasıl yapılacak?

Soruşturmanın en kritik aşamalarından birinin zarar hesabı olması bekleniyor.

Uzmanların;

• Elektrik tüketim miktarını,
• Sunucuların çalışma sürelerini,
• Soğutma sistemlerinin enerji tüketimini,
• Donanımların kullanım süresini,
• Altyapı ve bakım giderlerini,
• Lisans ve yazılım maliyetlerini,
• Üniversite kaynaklarının hangi oranda kullanıldığını

hesaplayacağı varsayılıyor.

Bunun sonucunda üniversiteye veya kamu kaynaklarına ait olduğu kabul edilen imkanların proje dışı kullanılması halinde ortaya çıkan maliyetin belirlenmesi amaçlanıyor.

Yazar: ZELİHA TAŞAROĞLU - D HABER